Płyty grzejne na pierwszy rzut oka

Różnica między kuchenkami gazowymi a nawet elektrycznymi a ceramicznymi płytami grzejnymi jest fundamentalna. Przede wszystkim nie mamy tutaj dużego urządzenia AGD stojącego na ziemi tylko niewielkiej grubości płytę wstawiana bezpośrednio w blat. Może być ona niemalże całkowicie w nim zamaskowana zwłaszcza jeśli jest ona czarna a blat ma ten sam kolor. Pod płytą zyskujemy też dużo miejsca, w którym może pojawić się piekarnik albo po prostu szafka, zmywarka, zamrażarka czy cokolwiek innego. Nie ma tu żadnych ograniczeń.

Kolejna rzucająca się w oczy rzecz to całkowicie płaska powierzchnia płyty Nic nie stoi na przeszkodzie żeby nie można było odróżnić miejsca, w której blat przechodzi w płytę grzejną. Same pola grzejne (palniki) wydzielone są poprzez odpowiednie oznaczenia na urządzeniu a ich wielkość często nie jest ograniczona do konkretnych miejsc lecz można nią w miarę dokładnie sterować. Co nowocześniejsze urządzenia posiadają różnego rodzaju automatyczne systemy rozpoznawania stref, które powinny się nagrzewać. Chodzi o to, że jeśli garnek dotyka pola grzewczego tylko w określonej części to nie ma żadnego powodu by rozgrzewała się jego całość marnując energię. Czujniki tego typu są dość proste ale za to efektywne i doskonale spełniają swoją funkcję. Gładka powierzchnia płyt grzejnych jest też niezwykle łatwa w czyszczeniu.

Zasada działania i sterowanie płytami

Typowe płyty grzejne działają z wykorzystaniem jednej z 3 technologii rozgrzewania płyt grzejnych: spiralnej grzałki, skręconego przewodu grzejnego i pola halogenowego. Różnią się one czasem osiągania pełnej temperatury (odpowiednio: 15, 8 i 3 sekundy) oraz możliwością kontroli obszaru nagrzewania pola grzejnego. Pełną kontrolę nad wielkością pola grzejnego daje tylko ostatnia z tych technologii.

Sterowanie urządzeniem odbywa się albo przez klasyczne pokrętła albo przez bardziej zaawansowane systemy elektroniczne z wyświetlaczami LCD. Sterowanie mocy odbywa się skokowo, zazwyczaj w skali 1-9. Zaawansowane płyty pozwalają na dokładne programowanie czasu gotowania a także umożliwiają uruchamianie grzałek z opóźnieniem. Blokadą zabezpieczającą przed uruchomieniem urządzenia przez dzieci są często czujniki dotykowe, które odblokowują płytę tylko przy ich odpowiednim wzbudzeniu. Na początku użytkowania sprzętu bywa to uciążliwe lecz po przyzwyczajeniu się do tego zabezpieczenia, nawet się tego nie zauważa.

Bardzo ciekawą opcją montowana najbardziej zaawansowanych płytach jest możliwość ustawiania rozkładu pól grzewczych całkowicie dowolnie poprzez dotykowe wskazywanie ich pożądanych wielkości i położeń na samej płycie. Wygląda to tak, jakby sterowało się dotykowym ekranem telefonu komórkowego.

Pewnym problemem z płytami grzejnymi jest wysokie zużycie przez nie energii. Jeśli instalacja elektryczna w budynku jest stara to podłączenie ich po prostu do obwodu elektrycznego może skończyć się uszkodzeniem instalacji elektrycznej. Oczywiście stanie się tak tylko w przypadku starych instalacji i bardzo mocnych płyt grzejnych. Niemniej wskazane jest, nawet w nowych domach, by płyty podłączane były do własnych obwodów elektrycznych z własnym bezpiecznikiem. Takie rozwiązanie jest bardzo często stosowane przez architektów niezależnie od tego, czy zgłosimy taka potrzebę.

Płyty indukcyjne

Osobnym typem płyt grzejnych są płyty indukcyjne. Działają one, jak sama nazwa wskazuje, na zasadzie indukcji, dzięki czemu nagrzewają jedynie odpowiednio przygotowane do pracy z nimi dna garnków. Pozwala to na zmniejszenie zużycia energii do minimum gdyż grzeje się tylko garnek – nie nagrzewa się samo pole grzejne, powietrze między garnkiem a płytą i nie ma też zjawiska promieniowania cieplnego na boki. Nie marnujemy praktycznie ani wata energii

Baterie ścienne i sztorcowe

Umiejscowienie baterii kuchennej na ścianie to odwołanie się do tradycji i prawdę mówiąc – przeżytek. Robi się to obecnie tylko wtedy, gdy przeprowadza się modernizację klasycznie przygotowanej kuchni bez przeróbki instalacji wodnej. Zakłada się wtedy nowocześniejsze baterie ścienne ale zachowuje ich klasyczne ustawienie w wysokości 25-35 centymetrów nad zlewem. Baterię łączy się bezpośrednio z końcówkami rur ciepłej i zimnej wody. Rozstaw pomiędzy nimi wynosi około 15 centymetrów.  Pamiętać trzeba, że bateria w ten sposób montowana musi być gotowa przed przystąpieniem do wykańczania ścian.

Zdecydowanie preferowane jest korzystanie z baterii sztorcowych. Miejsce dla niej jest na brzegu zlewozmywaka lub w specjalnym otworze w blacie kuchennym. Jej bardzo istotną zaletą kwestii montażu jest elastyczność – łączy się ją z dopływem wody poprzez elastyczne węże, dzięki czemu mamy dość spore pole manewru. Elastyczne węże można docinać w miarę potrzeb. Korekcja ustawienia baterii względem dopływu wody jest dzięki temu rozwiązaniu banalnie prosta i nie wymaga żadnych przeróbek.

W kwestii jednego lub dwóch uchwytów nie ma się co zastanawiać gdyż do kuchni rozwiązanie jednouchwytowe jest zdecydowanie lepsze gdyż nie tylko pozwala szybciej ustawić pożądany strumień wody ale także może być obsługiwane jedną ręką, co jest ważne, kiedy nasze ręce są brudne.

Wylewka

Wybierając baterię powinniśmy dbać o to, by strumień wody z niej padający trafiał na środek zlewozmywaka. Zasięg wylewki zależy od jej długości i pochylenia. Koniec wylewki długiej i o dużym kącie pochylenia będzie bardziej oddalony od dna zlewozmywaka niż krótkiej i „płaskiej”. Wylewka tego typu pozwoli łatwiej podstawić pod baterię wysoką baterię i duży garnek. Problemem będzie tu jednak siła uderzania wody o dno zlewu gdyż im z większej wysokości będzie on padał tym silniejsze będzie rozchlapywanie się wody. Musimy tutaj dążyć do złotego środka.

Jeśli planujemy zamontować duży, zwłaszcza dwukomorowy zlewozmywak, optymalny będzie wybór obrotowej baterii. W przypadku, gdy bateria będzie znajdowała sie zaraz przy oknie, przydatny będzie ruchomy przegub pozwalający zdjąć baterię i otworzyć okno.

Wyciągana wylewka powinna być montowana w domach i mieszkaniach, w których nie ma innych zlewów (na przykład w pralni), gdzie można by łatwo napełnić wodą wiadro. Po złożeniu takiej wylewki będziemy mieć normalną baterię a po jej wyciągnięciu otrzymamy efekt podobny do słuchawki prysznica. Korzystanie z tego rozwiązania jest proste i wygodne gdyż elastyczny wąż (100-150 centymetrów długości) posiada specjalne obciążenie na swoim końcu, dzięki któremu sam potem się zwija do odpowiedniej postaci chowając siew zlewozmywaku. Ciekawą funkcją w tego typu bateriach jest też tak zwany przycisk Eko, który powoduje, że woda normalnie płynie szerokim i rozproszonym strumieniem, dzięki czemu możliwe jest jej oszczędzanie i ograniczanie ilości energii potrzebnej do jej podgrzania. Po wciśnięciu przycisku blokada jest zdejmowana i otrzymujemy pełny, mocny strumień.

Baterie termostatyczne

Bardzo ciekawym wynalazkiem są baterie termostatyczne. Są one dość zaawansowane technicznie i przez to trochę droższe ale pozwalają na utrzymywanie stałej temperatury wody niezależnie od wahań jej ciśnienia w sieci wodociągowej. Przed użyciem, na stałe lub w trakcie pracy ustala się pożądaną temperaturę i jest ona potem utrzymywana zupełnie niezależnie od naszych działań. Tego typu baterie posiadają także specjalne zabezpieczenia nie pozwalające na dostarczanie wody cieplejszej niż 38 stopni Celsjusza. Konieczne jest dodatkowe podłączenie baterii do instalacji elektrycznej.

Korzyści z otwarcia kuchni

Wbrew pozorom, największe korzyści z połączenia kuchni z salonem, bo na tym polega w zasadzie otworzenie kuchni na resztę domu, odnoszą małe domy i mieszkania. Odcięcie kuchni w nich jest znacznie większą procentową stratą przestrzeni niż w większych domach więc jej przynajmniej wizualne dołożenie robi z niewielkiego salonu pomieszczenie naprawdę duże i przestronne, które w dodatku staje się dużo bardziej funkcjonalne i lepiej poddaje się zabiegom aranżacyjnym.

Funkcjonalny aspekt zalet połączenia to przede wszystkim łatwiejsze przejście z kuchni do pomieszczenia, w którym maja miejsce posiłki. Obsługa posiłków trwa krócej i nie grozi nam w takim stopniu upuszczenie czegokolwiek w czasie przenoszenia. Co więcej, mamy cały czas kontakt wzrokowy z wszystkim, co dzieje się w kuchni wiec nie musimy w niej przebywać tylko po to, by pilnować czegoś postawionego na gazie lub pozostawionego w piekarniku.

Istnieje też jednak dość poważna wada takiego rozwiązania. Dotyczy ona głównie osób, które po posiłku lubią się najpierw odprężyć a dopiero potem przejmować takimi prozaicznymi rzeczami jak posprzątanie po posiłku. Całkowicie otwarta kuchnia nie pozwoli nam wrzucenie do niej brudnych naczyń, które w spokoju oczekiwałyby na ich późniejsze umycie lecz cały czas będą nam one o sobie przypominać. Rozwiązać ten problem można przez częściowe otworzenie kuchni – zamontowanie ścianki działowej zakrywającej część pomieszczenia.

Niezależnie od wszelkich wad i zalet na tym polu, zawsze projektuje się domy i mieszkania tak, żeby kuchnia była blisko jadalni/salonu, co o czymś świadczy.

Metody połączenia kuchni i salonu

W najczęściej tworzonych obecnie projektach domów, połączenie salonu i kuchni odbywa się w najprostszy możliwy sposób czyli po prostu przez usunięcie wszystkich barier miedzy nimi. Rozróżnienie, w którym miejscu kończy się salon a zaczyna się kuchnia następuje poprzez zmianę charakteru wyposażenia albo typu podłogi. Podłoga to dość ważne zagadnienie w tym przypadku gdyż nie zawsze jej wariant, który podoba nam się w kuchni nadaje się do salonu i vice versa. Wszystko tu zależy od naszego gustu i podział może być dowolny – ostry lub po prostu nieobecny.

Rozwiązaniem popularnym szczególnie w Stanach zjednoczonych są wielkie przesuwane drzwi, którymi kuchnię można zamknąć całkowicie odcinając ją w razie potrzeby od salonu. Jest to bardzo praktyczne a drzwi zamykają się rzadko. Wymaga to jednak odpowiedniego przygotowania projektu architektonicznego by otwarte drzwi miały się gdzie schować, co nie zawsze jest możliwe.

Alternatywą są zawsze różnego rodzaju symboliczne odgrodzenia. Najpopularniejsze z nich to przezroczyste i półprzezroczyste ścianki działowe sięgające do sufitu lub do połowy wysokości pomieszczeń. Rozwinięciami tego pomysłu są  przeróżne półki z kwiatami czy ażurowe regały.

Właściwy dobór wyposażenia kuchennego

Połączenie kuchni z salonem powoduje, że kuchnia staje się nietypowa pod względem możliwości jej wyposażenia. Trudny może okazać się do osiągnięcia klasyczny ciąg roboczy ułatwiający pracę. Możliwe jest jednak odpowiednie połączenie ergonomii przy zachowaniu estetyki nie kolidującej z reprezentacyjnym salonem.

Najczęściej rezygnuje się kompletnie z dwóch rzędów szafek – na ziemi i zawieszonych nad nimi – na rzecz jednego szeregu szafek zawieszonych trochę nad ziemią lub ustawionych na wysokich i cienkich nóżkach. Pozwala to uzyskać bardzo nowoczesny wygląd pomieszczenia. Wyjątkowo dobrze sprawdzają się tu rozwiązania przewidujące specjalny obszar roboczy na środku kuchni, w którym wszystkie elementy z tyłu traktowane są jako jedna wielka przechowalnia/magazyn/składzik oraz strefa mycia naczyń po zakończonym posiłku. Wymaga to jednak oczywiście posiadania naprawdę dużej przestrzeni.

Kwestia podłóg w domu zawsze jest dość problematyczna gdyż jest to zwykle inwestycja droga lub bardzo droga, która non stop jest narażona na uszkodzenia i grozi jej szybkie zużycie. Nie możemy sobie na to pozwolić ale równocześnie musimy utrzymywać jakiś rozsądny poziom kosztów ponieważ działając bez ograniczenia budżetowego można sobie pozwolić na po prostu cuda na podłodze ale oczywiście w takiej sytuacji mało kto się znajduje. Wybór mamy dość szeroki i trzeba się dokładnie przyjrzeć opcjom.

Czego oczekujemy od podłogi w kuchni?

Kuchnia to pomieszczenie typowo robocze, przez co należy rozumieć, że będzie się po nim chodziło bardzo intensywnie oraz będzie ono narażone na działanie różnych nietypowych czynników. Wśród negatywnych czynników będzie przede wszystkim duża ilość wody, której w kuchni jest praktycznie tak samo dużo jak w łazience. Tutaj dużym problemem jest jeszcze obecność różnych substancji takich jak soki, kawa czy wino, które mogą plamić różnego rodzaju powierzchnie w sposób trwały. Jeśli podłoga w kuchni łatwo by się łatwo plamiła to już po paru miesiącach mielibyśmy pod nogami prawdziwą tęcze.

W kwestii wytrzymałości ważna jest też odporność nie tylko na ścieranie spowodowanie nieustannym chodzeniem po podłodze ale także jej odporność na uderzenia. Zdarza się bowiem czasami, że coś nam upadnie bądź spadnie z półki. Bywają to rzeczy twarde, często grube szkło, które uderzając w podłogę mogłoby spowodować uszkodzenia mechaniczne takie jak ukruszenia, stłuczenia, rysy itp.

Kolejną ważną rzeczą jest łatwość czyszczenia. Należy się bowiem spodziewać, ze bardzo dużo różnych resztek, większych i mniejszych, będzie regularnie lądowało na podłodze. Podobnie będzie z różnymi płynami i to nie tylko opartymi na wodzie lecz na różnych tłuszczach, które często są znacznie trudniejsze do usunięcia.

Płytki

Mianem klasycznego rozwiązania problemu podłogi w kuchni można określić już obecnie płytki ceramiczne. Posiadają one wysoką odporność na ścieranie i dzięki swojej gładkiej i śliskiej powierzchni są bardzo łatwe do czyszczenia. Gres porcelanowy i szkliwiony jest wyjątkowo chętnie stosowany dzięki swojej stosunkowo niewielkiej nasiąkliwości, która odpowiada też w dużej mierze na jego odporność w stosunku do zaplamienia różnymi substancjami płynnymi.

Swoja popularność, głównie ze względów estetycznych, zdobyły również terakota i klinkier. Największym problemem w ich przypadku jest dość duża podatność na pęknięcia i obtłuczenia. Nie są to też materiały zbyt odporne na ścieranie. Mała pojemność cieplna terakoty i klinkieru jest często wykorzystywana w połączeniu z ogrzewaniem podłogowym – przekazanie temperatury do otoczenia jest dzięki takim podłogom niemal natychmiastowe chociaż jeśli od spodu nic nie grzeje to z tych samych względów będzie nam zawsze zimno w nogi.

Przy wyborze płytek zawsze pojawia się też dylemat dotyczący fug. Musimy tu zwracać uwagę na to, by były odporna na działanie wilgoci lecz nawet najlepsze z nich zawsze pozostaną najsłabszym ogniwem podłogi. Żeby spoiny nam się zbyt szybko nie odbarwiły i nie wykruszyły, warto jest zastosować fugi epoksydowe, które jednak są wyraźnie droższe i trudniejsze w nakładaniu. Co więcej, jeśli mamy zamontowane ogrzewanie podłogowe to fuga musi być też bardzo odporna na rozciąganie.

Kamień

Podłogi kamienne coraz bardziej zyskują na popularności chociaż ich cena jest delikatnie mówiąc wygórowana. Są jednak chętnie wybierane ze względu na swoją znakomitą wytrzymałość, estetykę, ciekawe wzornictwo oraz wielkość pojedynczych płyt, która może być znacznie większa niż ma to miejsce w przypadku płytek.

Ciekawym wyborem jest granit. Jego odporność na ścieranie jest wręcz wybitna a do tego jest nienasiąkliwy. Łupki, polskie wapienie i piaskowce są z kolei wybierane do wnętrz bardzo nowoczesnych. Podobnie jest z niezwykle kolorowym i efektownym trawertynem. Dbając o odpowiednie zabezpieczenie kamiennej podłogi można mieć pewność, że nie straci ona swoich właściwości przez lata.

Drewno

Bardzo przyjemną alternatywą dla powyższych podłóg jest „ciepłe” drewno. Sprawdza się ona pod względem estetycznym zwłaszcza w kuchniach rustykalnych i otwartych na salon. Jej szczególnymi zaletami są wspomniane już ciepło oraz amortyzowanie wszelkich upadków. Ważne jest tylko, by została wykonana albo z bardzo twardego drewna egzotycznego albo z równie twardych polskich gatunków drzew. Wykorzystywane deski mogą być parkietowe lub tradycyjne ale nie może być an nich ani sęków ani przebarwień. Są to zawsze słabe punkty podłogi utrudniające jej utrzymanie we właściwym stanie.

Ergonomia

Sama nazwa tej nauki oznacza w języku greckim prawa rządzące praca. W ujęciu typowo profesjonalnym, chodzi tu o dostosowanie maszyn do cech zarówno psychicznych jak i fizycznych człowieka, by ten mógł nimi operować bez większego wysiłku i chronił się w ten sposób przed przede wszystkich chorobami zawodowymi ale też nadmiernym zmęczeniem czy przeciążeniami. Znaczenie tu ma zarówno sama budowa przyrządów ale także ich rozmieszczenie czy stosunku miedzy nimi.

To wszystko brzmi bardzo poważnie i po lepszym przyjrzeniu się, kojarzy się głównie z przemysłem ciężkim. Niemniej zasady ergonomii powinniśmy stosować wszędzie tam, gdzie wykonywana jest jakakolwiek, zwłaszcza niebezpieczna praca. Jeśli spojrzymy na nasze kuchnie to zauważymy, że praca tam faktycznie jest wykonywana i to niebezpieczna chociaż oczywiście nie tak niebezpieczna jak w kopalni czy w hucie. Niemniej jeśli chcemy wygodnie, szybko i bezpiecznie przygotowywać posiłki, musimy zastosować na etapie planowania aranżacji kuchni zdobycze tak zwanej ergonomii koncepcyjnej.

Uniwersalne propozycje

Mówienie o ergonomii w kuchni ma bardzo duży sens ponieważ jest to miejsce, w którym rodzina spędza bardzo dużo czasu. Jej odpowiednia aranżacja będzie miała wpływ na każdą z czynności wykonywanych tam przez domowników. W bardzo wielu gospodarstwach domowych jest to miejsce stanowiące serce domu. Jeśli zrobimy sobie spokojny rachunek sumienia to okaże się, że w kuchni spędzamy naprawdę dużo czasu a jeśli dodamy do tego jeszcze czas naszych domowników to te sumy prezentują się imponująco.

Kuchnia bardzo często może być powodem do dumy i właśnie jako wizytówka domu nie raz jest prezentowana. Problem w tym, że oglądając aranżacje prezentowane na stronach różnych katalogów przeglądamy tylko tak naprawdę reklamy mebli i sprzętu a nie realne aranżacje. Bardzo często są one nie do odtworzenia w realnych warunkach z bardzo prozaicznych powodów. Zwykle okazuje się, że po prostu brakuje nam miejsca albo układ mebli jest użyteczny tylko na obrazku i potrzebowalibyśmy drabiny bu dostać się do niektórych szafek. Nawet jeśli uda nam się odtworzyć układ z książek to może okazać się, że jest on katastrofalnie ciasny po dodaniu kilku elementów, które zostały arbitralnie pominięte we wzorcu a dla nas są niezbędne.

Realna praca w kuchni

Jak już stwierdzono we wstępie, ergonomia rozpatruje zarówno nasze wyposażenie, z którego korzystamy w pracy w kuchni, jak również bada nas samych i nasze czynności. Efekt tego jest taki, że podstawą do wszystkich do formowania wszelkich zaleceń, które jak udowodniono naukowo, pozwalają zmniejszyć czas przygotowania posiłków do 60% oraz czas samego gotowania o 30%, jest obserwacja sposobu wykonywania prac przez człowieka.

Wszystko zaczyna się od identyfikacji naszych czynności. Jak pewnie sami jesteśmy w stanie zauważyć, przygotowanie posiłków to zawsze proces składający się z tych samych lub przynajmniej bardzo podobnych, cyklicznie powtarzających się czynności. Zawsze na samym początku wypakowujemy zakupione produkty i organizujemy ich przechowywanie chowając je do szafek bądź do lodówki. Samo przygotowanie rozpoczynamy wyjęcia produktów, umycia i rozdrobnienia ich a następnie ugotowania, upieczenia, usmażenia itp. Respektując zasady ergonomii musimy dokładnie zdawać sobie sprawę z takiego właśnie cyklu i odpowiednio na niego reagować. Właściwa reakcja powinna polegać na tym, by każda z poszczególnych czynności mogła się odbywać bez przeszkód, nie mogą one wzajemnie ze sobą kolidować a przejścia pomiędzy nimi powinny być najkrótsze, jak to tylko możliwe by nie tracić czasu na przechodzenie miedzy nimi.

Ciężko jest wskazywać konkretne nakazy dla osoby aranżującej swoja kuchnię gdyż każdy ma inne potrzeby oraz inne pomieszczenie do dyspozycji. Niemniej zawsze nasz obszar roboczy musimy dzielić na 5 elementów: strefę zapasów (żywność itp.), przechowywania (patelnie, szklanki itp.), zmywania, przygotowania wraz z ogólnymi pracami kuchennymi oraz strefę gotowania. Zazwyczaj, jeśli to tylko możliwe, sprawdza się ustawienie ich w podanej kolejności z ułożeniem zgodnym z kierunkiem obrotu wskazówek zegara.

Stare powiedzenie mówi, że Polak mądry po szkodzie a niektórzy lubią dodawać, że zazwyczaj i po szkodzie głupi. Niestety dość często sprawdza się to w przypadku aranżacji kuchni, która bardzo często zupełnie inaczej wygląda w naszych luźnych a nawet trochę dokładniejszych planach a inaczej, kiedy jest już gotowa. Spowodowane jest to niewłaściwym przemyśleniem wielu elementów i ostrą korekcją naszych planów przez rzeczywistość w trakcie realizacji. Jeszcze gorzej jest, gdy okazuje się, że nasz układ zupełnie nie sprawdza siew praktyce. Warto jest uczyć się na błędach i doświadczeniach innych osób by potem samemu nie ponosić potężnych kosztów związanych z poprawkami.

Przede wszystkim konieczne jest przygotowanie bardzo dokładnego planu przed rozpoczęciem jakichkolwiek prac.

Aranżacja kuchni

Szczegółowy plan pozwoli nam uniknąć późniejszych przeróbek różnych instalacji, które stanowią w zasadzie pusty, zupełnie niepotrzebny koszt. Jeszcze gorzej będzie jeśli nasze plany zmodyfikujemy potem by dopasować je do źle rozmieszczonych przyłączy wody, gazu czy prądu bo przez taka decyzję będziemy cierpieć przez wiele lat.

Niezwykle ważne jest bardzo dokładne wymierzenie przestrzeni. To, że pusta kuchnia wydaje się duża i przestronna nie oznacza, że umieszczając tam jeden mebel czy sprzęt po drugim w pewnym momencie nie zabraknie nam miejsca. Jest to naprawdę istotne, o czym przekonuje się wiele osób muszących potem rezygnować z pojedynczych szafek i zastanawiać się, co zrobić z dziurą na pół długości takiej właśnie szafki, na którą miejsca zabrakło.

Niezmiernie ważnym terminem, który trzeba sobie przyswoić przed rozpoczęciem przygotowywania aranżacji jest ciąg roboczy. Chodzi tu o optymalne ułożenie określonych sprzętów na jednej linii by ograniczyć do minimum ilość kroków, które trzeba wykonywać w trakcie pracy w kuchni. Ciąg ten wygląda następująco: lodówka – zlewozmywak -  płyta kuchenna – stół. Takie ustawienie pozwala nie tylko zaoszczędzić czas i nasze siły ale jest wskazane również ze względów bezpieczeństwa ponieważ zmniejszamy ryzyko, że chodząc wokół wyłożonych na piecu czy blacie przedmiotów strącimy któryś na ziemię. Oczywiste jest, że nie w każdej kuchni istnieje możliwość zrobienia takiego ciągu ale powinniśmy dążyć do tego, by odwzorować go jak najdokładniej.

Zagospodarowanie blatu kuchennego

Ważnym elementem każdej kuchni są blaty robocze. Chodzi o to, by każdy ze sprzętów wyposażenia kuchennego miał kawałek blatu, który wspierałby korzystanie z niego. Blat przy lodówce pozwala na wykładanie po kolei różnych produktów bez konieczności oddalania się od niej i każdorazowego jej otwierania i zamykania lub pozostawiania na dłużej otwartej. Blat przy kuchence ułatwia odkładanie na bok chwilowo nie używanych rzeczy a jego obecność pomiędzy kuchnią i zlewem jest gwarantem bezpieczeństwa w trakcie zmywania.

Często lekceważone są zasady właściwego ustawienia kuchenki, co może prowadzić nawet do tragedii. Kuchnia gazowa nie może być bliżej niż 60 centymetrów od okna gdyż jednej strony płomień może być jasnym świetle niewidoczna z drugiej, wiatr może gaz zgasić. Równie złym pomysłem jest stawianie kuchenki przy wyjściu z kuchni bo wystające znad palników uchwyty patelni to proszenie się o nieszczęście.

Wysokość podwieszanych szafek i blatów często ustala się „na oko”. W wielu wypadkach ma się szczęście i układ okazuje się prawidłowy ale w wielu przypadkach kłopoty są potem liczne i poważne. Zalecana wysokość szafek dolnych to 85-90 centymetrów, przy czym górną wartość zaleca się osobom o wzroście co najmniej 185 centymetrów. Jest to wysokość optymalna dla bezpieczeństwa i higiena pracy a odstępstwa od niej będą

Nowy wizerunek szafek

W wielu kuchniach o ostatecznym efekcie wizualnym decyduje przede wszystkim wygląd szafek. Kupujemy je zazwyczaj produkowane na miarę i korzystamy z nich potem przez lata. W naturalny sposób muszą się one nam prędzej czy później znudzić. Na szczęście jest co najmniej kilka sposobów, dzięki którym można nadać im nowej jakości, dać nowe życie.

Najprostszy z nich to puszka z farbą. Zmienić kolor możemy w przypadku samych drzwiczek a także i reszty szafki. Najpierw trzeba bardzo dokładnie oczyścić je z wszelkich farb i lakierów, które zostały prędzej na nie nałożone. Optymalnym do tego narzędziem jest papier ścierny o średniej a potem bardzo małej grubości. Trzeba uważać, by nie narobić głębokich rys. Następnie trzeba szafki odpowiednio zagruntować gdyż drewno, z których są zbudowane, zwykle nie chłonie łatwo farby. Sama farba musi być też odpowiednia – powinna być odporna na warunki panujące w kuchni.

Alternatywą dla malowania szafek jest ich oklejanie. Nie należy traktować tego koniecznie jako alternatywę albo-albo gdyż nową farbę można łączyć z okleiną. Okleiny wyższej klasy są całkowicie nie do odróżnienia od drewna najwyższej klasy oraz od innych bardzo ciekawych materiałów.

Bardzo dużo można zdziałać również za pomocą uchwytów przy szafkach. Ich wybór jest wręcz niesamowity i wraz z nowymi kolorami oraz okleiną można z nowoczesnych lub prostych szafek zrobić klasyczne, wręcz barokowe dzieła sztuki. Trzeba tylko spędzić trochę czasu na ich wybieraniu by dobrać właściwie.

Dobrym pomysłem jest również zmiana blatu. W sklepach z materiałami budowlanymi można je dostać wycięte na miarę już w naprawdę dobrych cenach a inne metody odświeżania tego elementu kuchni takie jak chociażby wykorzystanie oklein, nie sprawdzają się ze względu na konieczność zachowania przez blat walorów użytkowych.

Ściany

Dość niewielkim kosztem można wprowadzić duże zmiany w kuchni skupiając się na ścianach. Niekoniecznie nawet muszą być zmieniane wszystkie ściany – największe znaczenie mają przede wszystkim ich części w okolicach szafek.

Podstawą jest oczywiście nowa farba. Trzeba tylko pamiętać, by była ona zmywalna oraz odporna na tłuszcze. Wybierać trzeba te, które posiadają specjalne oznaczenia mówiące, że nadają się do kuchni. Ograniczeniem żadnym nie jest tutaj istnienie płytek. Istnieją specjalne farby przeznaczone do malowania ceramiki w kuchni. Konieczne jest tylko przeprowadzenie odpowiedniego przygotowania: zdarcie wierzchniej części płytek i ich odpowiednie zagruntowanie. Potem samo malowanie jest już szybkie i przyjemne bo będziemy pracować na płaskiej, bardzo chłonnej powierzchni.

Zamiast farby można stosować tapety, najlepiej grube winylowe. Są one niezwykle odporne i efektowne oraz dodatkowo pozwalają na naklejanie na nich dodatkowych elementów. Kładąc je trzeba pamiętać, że są one ciężkie i postępowanie niezgodnie z instrukcją producenta skończy się ich szybkim odklejaniem się.

Świętymi krowami nie powinny pozostawać oka – jakby na to nie patrzeć, także elementy ścian. Najprościej jest je odmienić przez zastosowanie nowych zasłonek czy firanek ale nowe rolety dadzą jeszcze lepszy efekt, zwłaszcza jakieś fikuśne. Możliwe jest również malowanie ich ram na takiej samej zasadzie jak w przypadku płytek ceramicznych.

Inne elementy

Mając już ogólną koncepcję nowej kuchni zbudowaną na kolorystyce szafek i ścian, można pomyśleć o różnorodnych bibelotach. Na szafkach zawsze jest dużo miejsca by poustawiać różne rzeczy. Co to będzie, zależy już tylko od naszej koncepcji dla całego pomieszczenia ale uniwersalnych dodatków takich jak ozdobne dynie czy różnorodne półeczki na przyprawy nigdy nie może zabraknąć.

Duże znaczenie ma również oświetlenie. Bardzo dobrze wygląda zamontowanie małych lampek we wszystkich przeszklonych szafkach, które zapewnią im ciekawą grę światłocieni oraz podświetlą ich zawartość. Co więcej, można postarać się o dodatkowe doświetlenie od spodu wiszących szafek. W tym celu świetnie sprawdzają się diody LED układane w postaci odpowiednich świecących listem.

Oświetlenie główne

Najważniejsze w kuchni jest oświetlenie centralne – główne. Nie powinniśmy starać się zrobić z niego oświetlenia jedynego i ostatecznego, które zastąpi wszystkie inne źródła światła w tym pomieszczeniu ale musi być o no na tyle silne, by można było w dowolnym miejscu w kuchni wygodnie przebywać bez odczuwania dyskomfortu związanego z brakiem doświetlenia.

Bardzo dużo zależy tutaj od stylu, w którym urządzamy kuchnię. Jeśli staramy się stworzyć wnętrze klasyczne i ciepłe to postawimy raczej na jakiś ozdobny żyrandol z klasycznymi żarówkami. Jest to rozwiązanie najczęściej stosowane w dużych kuchniach połączonych z jadalnią w domach nastawionych głównie na przytulność. Bardziej nowoczesne przestrzenie są zwykle oświetlane przez halogeny zamontowane na dyskretnych plafonach. Są one bardzo efektywne a światło z nich może być dodatkowo odpowiednio nakierowywane. Bardzo popularne jest również montowanie halogenów bezpośrednio w suficie. Z ich pomocą najłatwiej jest sterować ilością światła w pomieszczeniu a także jego układem.

Do oświetlenia głównego zaliczamy też zwykle oświetlenie stołu, przy którym jemy jeśli oczywiście taki w kuchni się znajduje i nie ma osobnej jadalni. Jego oświetlenie powinno przyjmować postać osobnej lampy wiszącej zawieszonej bezpośrednio nad nim na wysokości trochę poniżej oczu osoby stojącej. Wykorzystywane w tym miejscu lampy są zwykle bardzo ozdobne i podkreślają dodatkowo charakter pomieszczenia.

Obszar roboczy

Doświetlenie obszaru roboczego to konieczność gdyż w czasie pracy przy kuchni w większości przypadków zasłaniać będziemy swoją sylwetką główne źródło światła rzucając sobie cień na ręce i wszystko, co będzie znajdowało się przed nami. Nie trzeba tu już dodawać, jak bardzo jest to kłopotliwe i ile nerwów nas to będzie kosztowało. Podstawą w tym miejscu jest doświetlenie strefy samego gotowania.

Załatwiamy to najczęściej za pomocą lamp zamontowanych w okapach kuchennych. Są tam zazwyczaj halogeny lub klasyczne żarówki chociaż coraz częściej pojawiają się też diody LED. Oświetlenie to powinno starczać do rozjaśnienia samego pieca a także przestrzeni obok niego wiec kupując okap należy zwracać uwagę na moc zainstalowanych żarówek.

Równie ważne jest odpowiednie oświetlenie blatu roboczego w części, która nie zostanie załatwiona przez okap. Tutaj stosuje się zazwyczaj różnego rodzaju lampki podwieszane pod szafkami. Do wyboru mamy zazwyczaj świetlówki, klasyczne żarówki i halogeny. Najczęściej wybór pada obecnie na ostatnią z tych alternatyw ze względu na możliwość zasilania halogenów prądem o znacznie obniżonym napięciu. Nie ma dzięki temu zagrożenia porażeniem ani stopieniem się przewodów elektrycznych w wyniku spięcia. Co więcej, światło halogenów jest bardzo podobne do światła dziennego i nie zmienia barwy przedmiotów, na które patrzymy jak to ma miejsce w przypadku chociażby świetlówek kompaktowych. Stosowanie klasycznych żarówek wolframowych jest też dość problematyczne ze względu na ich niewielką trwałość i wiążącą się z tym konieczność ich częstej wymiany.

Szafki i dekoracja

Bardzo dużym zyskiem na polu użyteczności jest zamontowanie małych źródeł światła w szafkach służących nam jako spiżarki a także w pozostałych szafkach i na półkach chociaż tam jest to już mniej przydatne. Automatycznie włączające się oświetlenie pozwoli nam znaleźć wszystko praktycznie od razu. Obecnie dominują w tych zastosowaniach raczej klasyczne żarówki chociaż powoli będą wypierane przez diody LED, które są mniejsze i dzięki temu wygodniejsze oraz pozwalają dojść wszędzie tam, gdzie ich potrzeba.

W kwestii dekoracji można popuścić wodze fantazji i stosować dowolne rozwiązania, które przyjdą nam do głowy. Najlepiej sprawdzają się jednak halogeny montowane nad drzwiczkami szafek wiszących, które je doświetlają i podkreślają ich design oraz niezwykle urokliwe małe lampki, często kolorowe zakładane we wnętrzu przeszklonych szafek. Ostatni z tych pomysłów pasuje do każdego rodzaju przeszklonych mebli, pierwszy to raczej domena nowoczesnej stylistyki.

Kuchnia często nazywana jest sercem domu i jako taka powinna być sprawna w działaniu i nigdy nie zawodzić właścicieli. Kiedy chcemy ją sobie urządzić od podstaw, należy pamiętać o tym, że musi być przede wszystkim funkcjonalna i ułatwiać wszelkie działania, jakie mamy zamiar w niej wykonywać. Przede wszystkim należy ustalić, do czego kuchnia będzie nam służyła. Wiadomo, że do przygotowywania posiłków, jednak czy będziemy w niej spędzać czas tylko i wyłącznie przy gotowaniu czy też ma to być miejsce, w którym można również zjeść czy wypić kawę. Należy przewidzieć liczbę użytkowników kuchni i czy będą oni chcieli jadać razem posiłki w tym miejscu, czy też jadalnia ma znajdować się gdzieś indziej.

Jak zaplanować kuchnię

Wybór lokalizacji kuchni

Wybierając pomieszczenie, w którym ma być kuchnia, starajmy się wybrać takie, które jest jak najbliżej wejścia. Nie powinno się do kuchni wchodzić przez inne pomieszczenia. Ponieważ kuchnia jest najcieplejszym miejscem w domu, powinna być zlokalizowana po stronie północnej. Jeśli jest to niemożliwe, sprzęt AGD powinien być ustawiany jak najdalej od okien, żeby nie dochodziło do niepotrzebnego, dodatkowego nagrzewania.

Jeśli lokalizacja zostanie wybrana, należy przyjrzeć się bliżej temu, jak rozmieszczone są przyłącza wody, prądu czy gazu. Nie zawsze istnieje możliwość ich zmiany, więc musimy nasz projekt dostosować do stanu zastanego. Kolejna sprawa to zmierzenie całej powierzchni i podzielenie jej na konkretne strefy, których przeznaczenie będzie się zasadniczo różniło. Ważne jest, żeby dokładnie przeanalizować zwyczaje panujące w rodzinie i dostosować wielkość stref do tych przyzwyczajeń lub zamierzeń. Jeśli będziemy większość posiłków przygotowywać od podstaw, potrzebna będzie większa przestrzeń z blatami i wolnym miejscem.

Kuchenny sprzęt AGD

Dobór kuchenki, szczególnie jej wielkości także powinien być dostosowany do ilości osób, które będą z tego korzystać. Wielkość lodówki również należy odpowiednio dostosować, żeby zmieściła się w niej właściwa ilość zapasów. Zmywarki są generalnie w dwóch rozmiarach i także musimy dostosować jej wielkość do rzeczywistych potrzeb, chociaż z praktyki wielu osób wynika, że wstawianie mniejszej, o szerokości czterdziestu pięciu centymetrów, po pewnym czasie okazuje się i tak błędem.

Sposoby zabudowy kuchni

Jeżeli kuchnia ma być również miejscem spotkań i przebywać w nim będzie jednocześnie więcej osób, wtedy pomyśleć należy o części jadalnej, której centralnym miejscem będzie stół. Jeżeli pomieszczenie kuchenne jest nieduże, układ zabudowy powinien być jednorzędowy. Nie jest on najbardziej funkcjonalny, jednak w takiej sytuacji tylko w ten sposób możemy wykorzystać niewielką powierzchnię. Jeśli kuchnia jest połączona z jadalnią bądź z salonem, można dołożyć wyspę kuchenną, która oddzieli kuchnię, ale jej nie zamknie. Dzięki temu zyskamy dodatkowy blat, na którym można przygotowywać posiłki, ewentualnie przy którym można usiąść.

Jeżeli w kuchni do dyspozycji będą dwie ściany, optymalnie będzie zabudować ją w kształcie litery „L”. Wprawdzie wtedy będą spore odległości pomiędzy różnymi strefami, jednak kuchnia zostanie w pełni wykorzystana. O ile zostanie jeszcze miejsce, można naprzeciw dłuższego boku postawić stół. Jeśli natomiast kuchnia nie jest duża albo jest półotwarta, lepiej zdecydować się na układ dwurzędowy, który jest niezwykle prosty a przy tym zapewniający bardzo dobrą komunikację wewnątrz pomieszczenia. Po jednej stronie na przykład mamy kuchenkę, zlew i zmywarkę, po drugiej zaś blaty do przyrządzania posiłków i lodówkę.

Duża kuchnia więcej mozliwości

Posiadając dużą kuchnię, możemy zaplanować wszystko z większym rozmachem i skorzystać z układu typu „U” a nawet „G”. Są to układy naprawdę funkcjonalne, pozwalające na wykorzystanie całej przestrzeni w taki sposób, że nie trzeba oszczędzać miejsca na blaty kosztem innych sfer kuchennych. Podział na takie sfery w znaczący sposób ułatwi wykonywanie codziennych czynności. Wyróżnia się pięć sfer kuchennych, które powinny być rozmieszczone w następującej kolejności:

• - najpierw sfera zapasów,
• - następnie przechowywania,
• - zmywania,
• - przygotowywania posiłków,
• - a na końcu sfera gotowania i pieczenia.

Jeśli głównym użytkownikiem kuchni będzie osoba leworęczna, należy ustawić je w odwrotnej kolejności. Najlepiej będzie, jeśli uda się te strefy oddzielić od siebie chociaż małymi blatami.

Kuchnia podzielona na strefy

Strefa zapasów to przede wszystkim lodówka i zamrażarka a także szafki, w których przechowujemy żywność.

W strefie przechowywania szafki zapełniamy zastawą, szkłem i sztućcami.

Strefa zmywania to oczywiście zlewozmywak, zmywarka i miejsce na suszenie naczyń. Pod zlewem tradycyjnie umieszcza się kosz na odpadki.

Strefa przygotowywania posiłków to najważniejsze miejsce w kuchni i powinna być dostatecznie szeroka. Minimum to dziewięćdziesiąt centymetrów. Najlepiej, jeśli znajduje się w centralnym miejscu w kuchni. W tym miejscu koniecznie muszą znaleźć się wszystkie niezbędne sprzęty do przygotowywania posiłków, a więc deski, noże, przyprawy, naczynia kuchenne.

Ostatnia strefa to oczywiście kuchenka z piekarnikiem, kuchenka mikrofalowa i okap kuchenny. W tym miejscu przechowujemy także garnki, pokrywki, patelnie oraz formy do ciast. Bardzo ważny jest także styl zabudowy kuchni. Powinien oczywiście przede wszystkim podobać się nam, ale także spełniać pewne normy.

W małych kuchniach albo kuchniach usytuowanych po stronie północnej najlepiej pasują jasne kolory. Kolory ciemniejsze lub bardziej odważne lepiej pasują w większych pomieszczeniach. Oświetlenie w kuchni powinno być najsilniejsze w strefach zmywania, przygotowywania i pieczenia. Światło nie może razić w oczy osobę, która wykonuje czynności kuchenne, nie powinno także dawać zbyt wielu cieni.

Wykończenia muszą być odporne na wodę, której nie da się w kuchni uniknąć. Fronty szafek i elementów zabudowanych powinny być ruchome, gdyż w przypadku jakichkolwiek uszkodzeń łatwiej będzie wymienić lub oddać do naprawy mniejszy element, niż wymontowywać przy okazji całą szafkę czy urządzenie. Najlepiej najpierw sporządzić i dokładnie przemyśleć cały projekt zabudowy kuchni a następnie dobierać do niego poszczególne elementy tak, żeby w rezultacie stanowiły współgrającą i funkcjonalną całość. Posiadacze niewielkich pomieszczeń kuchennych powinni zapoznać się także z artykułem mała kuchnia