Lato na tarasie, a taras na lata

Planując budowę domu, zwykle widzimy już oczami wyobraźni swój ogród i miejsce do wypoczynku w postaci werandy czy tarasu z widokiem na ten właśnie ogród. Oczywiście te wszystkie elementy muszą odpowiednio wyglądać, aby współgrać z wyglądem domu a tym samym cieszyć nasze oko. Sam taras, oprócz tego, że musi ładnie wyglądać, powinien także być praktyczny w użytkowaniu. Przestronny, solidny i łatwy w utrzymaniu – taki właśnie powinien być każdy ogrodowy taras.

Wbrew pozorom, nie potrzeba wiele miejsca i wysiłku, aby pozwolić sobie na luksus spożywania posiłków wśród drzew i kwiatów. Oczywiście często jest to spora inwestycja, kiedy taras ma mieć imponujący wygląd i rozmiar, ale często wystarczy nieskomplikowana, lekka konstrukcja, przy czym mowa tu jedynie o tarasach na poziomie gruntu.

Zależnie od koncepcji, podstawowa kwestia to materiał, z którego powstanie taras. Do budowy stosuje się najczęściej drewno, kamień bądź płytki ceramiczne. Wszystko zależy od jego przeznaczenia, częstotliwości korzystania, od kwestii czy będzie całkiem odsłonięty, czy też dla większych możliwości wykorzystywania stworzymy możliwość częściowego zadaszenia. Poza tym bardzo ważna jest kwestia wyboru miejsca w ogrodzie i najbliższego otoczenia, w którym się znajdzie nasz taras, gdzie lokalizacja niekoniecznie musi być w bezpośrednim otoczeniu domu. Wygląd tarasu jest zazwyczaj zależny właśnie od jego położenia. Kiedy w ten sposób zostaje zaaranżowana przestrzeń bezpośrednio przy domu, można wykorzystać bardziej oryginalne materiały, pozwolić sobie na wyszukane formy i kolory. Można tam podtrzymać styl powierzchni mieszkalnych, dopasować wygląd do okien lub posadzek, wykorzystać nawiązania kolorystyczne do aranżacji wnętrz. Te nawiązania niejako same się narzucają. Kiedy taras ukryty jest wewnątrz ogrodu, sytuacja jest zupełnie inna, jego charakter zazwyczaj jest bardziej naturalny. Częściej korzysta się z materiałów wytwarzanych w tradycyjny sposób czy nawet pochodzenia roślinnego. Takie tarasy są wykonywane głównie z drewna, zabezpieczonego odpowiednim impregnatem. Strona finansowa wyboru materiału jest związana z jego jakością, egzotycznym pochodzeniem lub unikalnym designem. Wyszukane surowce nie zawsze jednak są przygotowane na polskie warunki, stąd warto wziąć pod uwagę także ich twardość i wytrzymałość, nie tylko wygląd. Wybór materiału wiąże się oczywiście zarówno z kwestią estetyczną i finansową.

Zanim jednak przejdziemy do wykończenia, niezmiernie ważną kwestią jest przygotowanie podłoża, oczywiście jeśli planujemy jego lokalizacje na poziomie gruntu. Po zrobieniu wykopu trzeba ułożyć 35–50 cm warstwę żwiru lub grubego piasku. Warstwa ta stabilizuje grunt i zmniejsza podsiąkanie kapilarne wód gruntowych. Następnie na podłoże wylewa się warstwę podkładową grubości 10 cm z tzw. chudego betonu. Warstwa ta, aby zapewnić odpływ wód opadowych z powierzchni tarasu, powinna być ukształtowana ze spadkiem na zewnątrz w granicach 1–2 cm/1 m długości płyty tarasu. Odpowiednie zadbanie o spadek wody, ale także o izolację od podłoża, pozwoli nam zafundować sobie taras na lata, bez wilgoci, przykrych zapachów i psucia się nawierzchni. Konieczne jest więc ułożenie izolacji przeciwwodnej, którą wykonać można z izolacyjnej folii budowlanej, papy izolacyjnej na lepiku lub papy termozgrzewalnej. Konieczne jest położenie jej na całej powierzchni tarasu i wywinięcie jej 10–15 cm na ścianę. Kiedy nasz taras przylega do ściany domu, w strefie przyściennej trzeba wykonać dylatację ze styropianu o grubości 2 cm i uszczelnić ją silikonem sanitarnym. To uchroni ścianę domu przed zaciąganiem wilgoci z tarasu będącego pod ciągłym wpływem warunków atmosferycznych. Kiedy już mamy wykonane pierwsze warstwy i zapewnioną solidną izolację, można wylać, oczywiście z zachowaniem wcześniej wykonanego spadu, płytę główną. Jest to warstwa betonu o grubości zwykle 8-10 cm. Na płytę kładzie się płynną folię budowlaną, która zapobiega wnikaniu wody pod przestrzeń podpłytkową. Następnie można wykonać, na tak przygotowanej płycie, warstwę wykończeniową z płytek ceramicznych, ale mrozoodpornych, antypoślizgowych lub z płyt z kamienia naturalnego lub lastrika.

Nie zawsze jednak chcemy mieć taki taras betonowy, często wybór pada na drewno. Tarasy drewniane budowane są jako konstrukcje ażurowe, oparte jedynie na betonowych stopach podtrzymujących drewnianą podłogę. Do ich budowy należy użyć drewna impregnowanego ciśnieniowo, a wszelkie miejsca styku z betonem trzeba odizolować warstwą z papy lub folii. Tu początek prac będzie stanowiło wykonanie betonowych stóp. Przekrój dołka może być kwadratowy o wymiarach ok. 30×30 cm lub okrągły, a rozstawienie dołków powinno tworzyć siatkę o odstępach 1×1,5 m między słupkami, natomiast wkopane powinny być na głębokość około 0,5m. Podczas betonowania w osi słupków umieszcza się metalowe kotwy umożliwiające zamocowanie drewnianych legarów. Po stwardnieniu betonu, do kotew mocuje się legary o przekroju 5×7 cm, zwracając uwagę na równoległe ich ustawienie. Potem pozostaje już tylko kwestia wykończeniowa. Jako pokrycie podłogi tarasu drewnianego, można użyć desek z drewna iglastego lub egzotycznych gatunków, znacznie odporniejszych na warunki atmosferyczne. Przed ułożeniem deskowania na legarach, warto zamocować siatkę z tworzywa sztucznego o drobnych oczkach, która zabezpieczy przed wpadaniem drobnych przedmiotów pod pokrycie tarasu. Ich szerokość nie powinna przekraczać 12 cm, a grubość 25-32 mm. Deski mocuje się przybijając je do legarów, w odstępach o szerokości ok. 1 cm.

Są jeszcze rozwiązania droższe, ale za to gwarantujące nam taras na lata. Taki taras niezwykle odporny na wilgoć i mróz, to wykonany z desek kompozytowych. Jest to materiał, który choć nie jest postrzegany jako tradycyjny budulec tarasów, przewyższa znane standardy pod względem wytrzymałości, a ponadto imponuje swoją stroną wizualną. Jest to coraz bardziej popularny system desek tarasowych, stworzonych z kompozytu mączki drzewnej i tworzyw sztucznych. Takie połączenie gwarantuje powstanie trwałego materiału odpornego na wodę i warunki atmosferyczne, który wygląda jak drewniana deska. Wytrzymałość tego tworzywa to jego główna zaleta, która pozwala na szerokie zastosowanie. – Kiedy mamy już przygotowane podłoże rozpoczynamy układanie legarów systemowych w odstępach co 40 cm, co będzie stanowiło konstrukcję pod deski wykończeniowe. Następnie przystępujemy do montażu desek, gdzie mocowanie kolejnych elementów podłogi tarasu odbywa się za pomocą klipsów systemowych. Na rynku dostępne są także płytki kompozytowe, jeszcze szybsze w montażu, a także mające szersze zastosowanie w naszych ogrodach. Można je układać nawet na starym podłożu, a mało tego płytki mogą być układane w rozmaitych układach wzdłuż lub jak na szachownicy. Można je szybko zdemontować i wykorzystać ponownie.