Żonglerka świetlna

Odkąd wynaleziono żarówkę, światło na stałe zagościło w naszych domach. Oczywiście na początku były to pojedyncze lampy, które może nie zapewniały wielkiej iluminacji, ale już wtedy stanowiły element ozdobny. Szybko zorientowano się, że źródło światła może być także źródłem estetycznych doznań, zwłaszcza, że to właśnie przy nim skupia się życie rodzinne. Taka tendencja zaowocowała coraz to piękniejszymi lampami i wystawnymi żyrandolami, których zdobienia dawały wyraz bogactwa właścicieli.

Dziś już lampy i żyrandole nie stanowią, aż takiego wielkiego wydatku, ale ich funkcje są wciąż takie same. Dobre oświetlenie może dodać wyrazu dekoracji, podkreślić naszą aranżację wnętrza lub całkiem ją popsuć, dlatego należy traktować je równie poważnie, co meble czy inne elementy dekoracyjne. A możliwości mamy dziś ogromne, ponieważ i wybór wzorów czy rodzajów oświetlenia jest ogromny. Rodzaj oświetlenia, jego usytuowanie i barwa tworzą odpowiednią atmosferę w domu i wpływają na nasze samopoczucie, a nawet zdrowie, więc wykorzystajmy te możliwości jak najlepiej.

W mieszkaniu możemy wykorzystać trzy typy oświetlenia:

Ogólne, miejscowe, inaczej kierunkowe oraz dekoracyjne. Jego rodzaj należy dostosować do funkcji, jaką ma pełnić, więc zarówno podłączenia, jak i wygląd punktów świetlnych musi być przemyślany pod tym kątem. Dlatego, zanim zostanie ustalony przebieg instalacji oświetleniowej, trzeba zrobić wstępną aranżację wszystkich pomieszczeń, rozplanować poszczególne części, zaplanować ich funkcje, a następnie wyprowadzić odpowiednią ilość punktów elektrycznych, pozwalających na montaż gniazd kontaktowych i wybranych opraw. Planując oświetlenie danego wnętrza, musimy wziąć pod uwagę kilka szczegółów: powierzchnię, wysokość, ilość okien oraz ustawienie mebli, żeby nie okazało się, że włącznik oświetlenia znajdzie się akurat za szafą, a kinkiet dokładnie nad telewizorem.

W naszej strefie klimatycznej jesteśmy zmuszeni spędzać wiele godzin przy sztucznym oświetleniu, więc
od światła zależy nie tylko nasz nastrój, ale także zdolność do pracy i efektywnego wypoczynku. Prawidłowo oświetlone mieszkanie to gwarancja zdrowia i dobrego samopoczucia domowników, dlatego ważne jest nie tylko funkcjonalne oświetlenie, ale także całościowy efekt, uzyskany dzięki różnym rodzajom lamp. Jeśli już planujemy instalację świetlną, musimy od razu przemyśleć wygląd i rodzaj punktów świetlnych. Tak, aby dawały odpowiednie doświetlenie, a jednocześnie cieszyły oko swoim wyglądem. Oświetlenie można podzielić zasadniczo na dwa rodzaje, bez wchodzenia w szczegóły, na ogólne i miejscowe. Aby uzyskać dobre efekty, konieczne jest jedno i drugie:

Oświetlenie ogólne zastępuje światło dzienne, poprzez równomierne rozświetlenie pomieszczenia. Taką funkcję mogą spełniać oprawy sufitowe dające światło rozproszone lub bezpośrednie, a więc plafoniery, żyrandole, lampy wiszące, albo lampki i reflektorki. Dziś już nie musimy ograniczać się do tradycyjnych żyrandoli i już na suficie można zastosować żonglowanie światłem. Taka gra świetlna powstanie na przykład dzięki reflektorkom rozmieszczonym na panelu, zawieszonym na środku sufitu. Często są one łamane, więc można je kierować w dowolnym kierunku. Inny nowoczesny sposób, to punkty rozmieszczone na linkach stalowych, także z możliwością regulacji. Znajdziemy także i żyrandole z wyginanymi i łamanymi dowolnie ramionami, które tak skierujemy, aby osiągnąć zamierzony efekt. Ważna będzie także możliwość regulowania mocy światła, tak, aby na czas pracy było intensywne, a w czasie wypoczynku przytłumione, nastrojowe i relaksujące.

Światło miejscowe jest uzupełnieniem ogólnego. Jego silny, ukierunkowany strumień zapewni odpowiednią jasność podczas poszczególnych prac i pobudzi do działania, a łagodnie rozproszony i przytłumiony będzie sprzyjać odprężeniu. Taką rolę pełnią lampy stojące, stołowe i podłogowe. Dobieramy kształt, kolor i tworzywo opraw, tak by jakość i siła światła były dostosowane do funkcji, jaką lampa ma pełnić w danym miejscu. W każdym domu jest kilka takich newralgicznych miejsc, gdzie konieczne jest właśnie doświetlenie miejscowe:

• Pokój dzienny można ogólnie oświetlić jedną plafonierą z dwiema żarówkami po 100 W, ale w części jadalnej, przyda się osobna lampa wisząca bezpośrednio nad stołem. Poza tym, w kącie wypoczynkowym, przy kanapie czy fotelu, konieczna jest osobna lampa do czytania, stojąca lub umieszczona na stoliku.

• Blat kuchenny oświetlą równomiernie rozmieszczone halogeny lub świetlówki. Jeśli mamy blat roboczy w ciągu zabudowy, to świetnym rozwiązaniem jest punktowe oświetlenie podszafkowe. W przypadku wyspy kuchennej, konieczna będzie lampa wisząca bezpośrednio nad nią.

• Schody możemy oświetlić oprawami na ścianach wyposażonymi w żarówki albo halogeny. Do oświetlenia stopni schodów stosuje się halogeny wbudowane w ścianę lub montowane w podstopnicach.

Natomiast, poza stroną techniczną, czyli logicznym dobraniem oświetlenia do charakteru jego zastosowania, pozostaje nam strona estetyczna, czyli wykorzystanie walorów dekoracyjnych żonglerki świetlnej. Oświetlenie dekoracyjne służy do wyeksponowania wybranych fragmentów i detali wnętrza. Pozwala wydobyć barwę, strukturę powierzchni i kształt oświetlanego przedmiotu. Pomaga kreować przestrzeń, wydobywa walory wnętrza, ożywia kolory, a nawet może czasem optycznie powiększyć pomieszczenie. O tym, czy światło wyda się ciepłe, czy zimne, decyduje odcień bieli światła, jakie emituje żarówka. Określa je temperatura barwowa mierzona w stopniach kelwina. Im temperatura wyższa, tym biel chłodniejsza. Najlepiej wypoczywamy przy świetle ciepłobiałym. Światło o wyższej temperaturze barwowej sprzyja pracy i lekko pobudza. Światło neutralnie białe będzie dobre do oświetlenia blatu roboczego w kuchni. A oświetlenie o mniejszym natężeniu wprowadza nastrój w pomieszczeniu, skłaniający do relaksu i wyciszenia.

Gra świetlna w pomieszczeniu jest możliwa dzięki lampom o regulowanym położeniu i zasięgu. Najodpowiedniejsze będą lampy na wysięgnikach z oprawami dającymi światło bezcieniowe albo reflektorki halogenowe umieszczone symetrycznie i w pewnej odległości od oświetlanego przedmiotu. Poza tym bardzo atrakcyjne wizualnie są wszelkiego typu kinkiety, ozdobne lampki nocne, listy świetlne z diodami LED, modernistyczne panele świetlne z rzędami halogenów czy małych świetlówek. W każdym sklepie znajdziemy lampy pasujące zarówno do stylu rustykalnego, jak i ostro modernistycznego.